Dêrsim şaristanêde bi nam û şan o. Welatêde bi reng û veng o. Dêrsim bi namê xo, bi tarixê xo, bi kulturê xo, bi kamîya xo welatêde hêca wo. Welatêde bi qedr û qîmetin o. Tarixê Dêrsîmî bi gonîya şehîdanê ma amo nusnayene. Seba kamîya xo çand rêy amayî kîştene. Seba welatê xo çand rêy adir û kile de vêşayî. Seba pîr û rayberanê xo, seba zîyar û dîyaranê xo çand rêy  canê xo feda kerd. Coka ewro bi qehremanîyênîya Sêy Rizayî, Alîşer Efendî û Zarife Xanime, Zîlan û Mazlum Doğanî… Dêrsîmî nam do welatan. Yanê şaristanêde namdar o. Her bihosta hardê Dêrsîmî de gonîya şehîdanê m,a gonya şarê Kirmancî rişîya. Coka Dêrsîm bi tarixê xo, bi cografya xo ya rengêne zereyê ma de cayêde taybet û muhim cêno.

Her çiqas ke ez bi xo nêşîya, mi Dêrsîm nêdîyo kî, ma nam û şanê Dêrsîmî her tim heşno û rindî kî zanîmê. Xora koka ma kî Dêrsîm ra êna. Yanê Dêrsîm warê bav û kalê ma no. Mekan û meskenê bav û kalê ma no. Mezelê kal û bavikanê ma kî xo ra uca yê. Se ke êno zanitene mezela kal û bavê ma Mîrzalî Axayî kî Dêrsim der a. Se ke nûskar Burhan Kocadağ kî kitabê xoyê "Lolan Oymağı ve Yakın Çevre Tarihi" de kifşe kerdo gorê vatena eyî, kal û bavê ma Dêrsîm Pelemurîye ra serranê 1514 koç kerdo şîyê Karêr dewa Korkî (Başköy) de koçê xo no ro. Naca ra kî  Bal Axa seranê1554 de koç keno û şono edi dewanê Gimgim de no ro...

Dêrsîm welatê şehîdan o

Dêrsîm, welatê şêran o, welatê qehremanan o, welatê şehîdan o, welatê zîyar û dîyaran o. Her demê xo bi rengê yo. Zê sere û deman kuno reng bi reng. Koyê Duzgin Bavayî û çime û çundeyê Çemê Muzirî zê Xanê Xizirî her dem şên û awa yê. Nameyê Dêrsîmî kî zê awa Çemê Muzirî zelal û zê nameyê Duzgin Bavayî xas û pak o. Dêrsîm seba şarê ma yê Kirmancî şaristanêde zaf muhim o. Yanî Dêrsîm qaleya Qizilbaşan a. Coka dewleta Tirkîya wazena Dêrsîmî xan û xirabe kero û bînê awanê barajan de virdo. Se ke êno zanitene ewro Dêrsîm de nê barajî kêfanê xo ra nêneviraştene. Dewlete, seba ke Dêrsîmî têser û têbin ra bikerone, heyanî nika her raye cerebnê lê, na rêye kî wazena ke nê qirkerdîşê xo bi viraştena barajan virazo.

Heykela Sêy Rizayî sembolê azadî yo.

Ez bawerkena hona îzê qirkerdîşê hîris û hêştî (qetlîyamê 38î) ca bi cayê Dêrsîm ra kifşe wo. Herçiqas ke no dejê qirkerdîşê hîris û hêştî qet ma vira nêşorone kî, gorê mi bi heykelê pîr û rayberê ma Sêy Rizayî no dejê ma tayê şenik bone kî bî xefîf. Bi viraştena heykelê Sêy Rizayî Dêrsîm rêyna amera xo û heşarê serê xo bî. Heykelê Sêy Rizayî can û ro da Dêrsîmi. Hêz û qeweta şarê manê kirmancîya. Heykelê Sêy Rizayî sembolê azadîyo. Sembolê haştîyo. Sembolê biratîyo. No sebeb ra kî wa dewleta Tirkîya hêykelê Sêy Rizay ra nêterso. Vanê "ma hêykelî Sêy Rizayî ca ra keme bers bemê." Naye ser o parlamenterê BDP Şerafettin Halisî qeseyê de nazike vate. Va "eke heykelê Sêy Rizayî berênê, ma rêyna nê heykel ra girs heykelede bîn dame viraştene. Ha eke rêyna berd, ma êy heykel ra tayina girs hekelê de bîn virazeme name ro..." hetê dewleta Tirkîya ra na rin bêrone zanitene ke, eke heykelê Sêy Rizayî ca ra ame berzkerdene merdana şarê Kirmancya. Çunke heykelê Sêy Rizayî êndî bîyo sembolê kamîya ma. Se ke rayberê ma Sêy Rizayî dişmenî ver de çok ronêno, şarê ma kî henî rehet rehet dişmenî ver de çok ronênano.

Wusênê Gestemerde